Με αφορμή τη ρήση του Κορνήλιου Καστοριάδη "Αν δεν υπάρχει έρωτας μεσ’ την εκπαιδευση δεν υπάρχει εκπαίδευση"

Στο ιστολόγιο του Σωτήρη Τερζίδη (http://mcsotos.wordpress.com/ ) είδα προχθές αναρτημένο ένα ενδιαφέρον video για τον Κορνήλιο Καστοριάδη με τίτλο
«Ας γίνω πλήρως απεχθής».

Παρακολουθώντας το βίντεο ιδιαίτερη εντύπωση μου έκανε η φράση του Καστοριάδη

«Αν δεν υπάρχει έρωτας μεσ’ την εκπαίδευση δεν υπάρχει εκπαίδευση»

και γυρίζοντας πίσω στο χρόνο ήρθαν στο νου μου αρκετοί εκπαιδευτικοί «ερωτευμένοι με την εκπαίδευση». Ο έρωτάς τους εκδηλωνόταν πάντα με σεμνότητα στην καθημερινή διδακτική πράξη και όχι στα λόγια.

Σ’ αυτήν την ανάρτηση σκέφτηκα να μαζέψω όλα τα «τσιτάτα» σοφών και ανώνυμων δασκάλων που χρησιμοποίησα στην προσωπική μου ιστοσελίδα http://www.dapontes.gr/

Τα παρουσιάζω λοιπόν:

Ανώνυμοι δάσκαλοι

• Όπως ο διδάσκων οφείλει να δημιουργεί κατάλληλες συνθήκες για να μπορέσουν οι μαθητές να οικοδομήσουν τις γνώσεις τους έτσι και η Πολιτεία οφείλει να βρει τρόπους και μέσα ώστε να δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες για να διευκολύνεται το έργο του εκπαιδευτικού
• Το νόημα δεν βρίσκεται μέσα στις καταστάσεις που βιώνουμε, το νόημα οικοδομείται πάντοτε σε αντιστοιχία με τους επιδιωκόμενους σκοπούς και σχέδια μας.
• Η διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών δεν μπορεί να είναι αποδοτική εφόσον ξεχνάει τόσο τη φύση της πειραματικής μεθόδου έρευνας όσο και τις αξίες της επιστήμης.
• Οι διδάσκοντες υιοθετούν τον υπολογιστή και το διαδίκτυο στη διδακτική πράξη από τη στιγμή που συνειδητοποιήσουν ότι αυτά μπορεί να τους βοηθήσουν να γίνουν πιο παραγωγικοί ή να κάνουν πιο επαγγελματικά τη δουλειά τους.
• Αυτή καθαυτή η Τεχνολογία δεν αλλάζει τη διδασκαλία και τη μάθηση. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ο τρόπος με τον οποίο εντάσσεται ολοκληρωμένα στην καθημερινή διδασκαλία.
• Είναι πιο εύκολο να μετακινήσεις ένα νεκροταφείο από το να αλλάξεις το σχολικό Αναλυτικό Πρόγραμμα.
• Αυτό που μπορεί να πετύχει μια αναθεώρηση της διδασκαλίας είναι να καταφέρει αυτό που κάνουν και σήμερα οι φωτισμένοι δάσκαλοι
• Η χρήση της τεχνολογίας μου επιτρέπει να οργανώνω έτσι τις δραστηριότητες των μαθητών μου ώστε να εργάζονται ανεξάρτητα και καμιά φορά σε ομάδες. Έτσι, έχω χρόνο να ασχολούμαι με τις ανάγκες των μαθητών μου.
• Τώρα δεν χάνω το χρόνο μου μπροστά στην τάξη μου ούτε οι μαθητές μου διαβάζουν από ένα βιβλίο. Έγινα διευκολυντής, παρατηρητής, διαχειριστής και αξιολογητής. Από την άλλη, άλλαξαν και οι μαθητές μου: έγιναν συνεργάτες και δάσκαλοι.
• Τα παιδιά μαθαίνουν πολλά και διαμορφώνουν απόψεις για τον κόσμο και την κοινωνία όχι μόνο από το σχολείο αλλά και από "άτυπες" μορφές εκπαίδευσης.
• Η αρχή του τέλους της μοναξιάς του εκπαιδευτικού έρχεται όταν βρεθεί μαζί με άλλους, όταν αισθανθεί ότι αποτελεί μέλος μιας ομάδας με κοινούς στόχους.

Seymour Papert

• Η καλύτερη μάθηση δεν θα προκύψει από τους καλύτερους τρόπους με τους οποίους θα διδάξουμε τους μαθητές μας, αλλά από τις καλύτερες ευκαιρίες που θα τους δώσουμε για να οικοδομήσουν τις γνώσεις τους.
• Μαθαίνουμε καλύτερα κάνοντας... αλλά μαθαίνουμε ακόμα καλύτερα αν συνδυάσουμε τη δράση με την ομιλία και το στοχασμό πάνω σ’ αυτά που κάνουμε.

Gaston Bachelard

• Όταν το πνεύμα αντιμετωπίζει την επιστημονική παιδεία δεν είναι ποτέ νεαρό. Μάλιστα είναι πολύ γέρικο, γιατί έχει την ηλικία των προκαταλήψεων του.
• Οι αποκαλύψεις του πραγματικού είναι φως που πάντα κάπου ρίχνει σκιές, ποτέ δεν είναι άμεση και πλήρης. Οι αποκαλύψεις του πραγματικού είναι πάντα αναδρομικές… Γνωρίζουμε ενάντια στις παρωχημένες γνώσεις μας.
• Η γνώμη έχει πάντα και εξορισμού άδικο: σκέφτεται άσχημα, λάθος. Δεν σκέφτεται, Μεταφράζει τις ανάγκες σε γνώσεις. Με το να επισημαίνει χρησιμοθηρικά τα αντικείμενά της, αρνείται να τα γνωρίσει.
• Για το επιστημονικό πνεύμα κάθε γνώση είναι απάντηση σε μια ερώτηση. Αν δεν υπήρξε ερώτημα δεν υπάρχει επιστημονική γνώση. Τίποτα δεν είναι αυτονόητο. Τα πάντα οικοδομούνται.

Albert Einstein

• Η δημιουργία γεννιέται μέσα από την οδύνη, ακριβώς όπως η μέρα γεννιέται μέσα από το σκότος της νύχτας. Μέσα στην κρίση γεννιέται η επινοητικότητα, οι ανακαλύψεις και οι μεγάλες στρατηγικές. Εκείνος που ξεπερνά την κρίση, ξεπερνά τον εαυτό του χωρίς να εξαντληθεί. Εκείνος που αποδίδει την αποτυχία του σε μία κρίση υποβιβάζει το ταλέντο του και δίνει περισσότερη σημασία στα προβλήματα παρά στις λύσεις. Η ανικανότητα είναι η πραγματική κρίση.
• Είναι ανιαρό να ακούς να σου μιλούν για πειράματα και ιδιαίτερα σαγηνευτικό να τα κάνεις ο ίδιος.
• Δεν υπάρχει αριθμός πειραμάτων που να μπορεί να δείξει ότι η θεωρία μου είναι σωστή, αλλά ένα και μόνο πείραμα μπορεί να αποδείξει ότι είναι λάθο

J. Piaget

• Όλα όσα μαθαίνουμε στο παιδί το εμποδίζουν να εφευρίσκει και να ανακαλύπτει.

 H. Poincare

• Η επιστήμη δημιουργείται με τα γεγονότα όπως ένα σπίτι χτίζεται με τούβλα. Αλλά, η απλή συσσώρευση γεγονότων δεν είναι επιστήμη, όπως ένας σωρός από τούβλα δεν είναι σπίτι.

Α. Arons

• Το να "μαστορεύουμε" νέα εκπαιδευτικά υλικά χωρίς να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις [...] απορροφά συνεχώς τεράστια ποσότητα χρόνου και χρημάτων, χωρίς να οδηγεί σε πρόοδο: Παραμένουμε ακριβώς στην ίδια κατάσταση" 

Jean Trudeau

• Στο σχολείο του μέλλοντος δεν θα υπάρχουν τοίχοι παρά μόνο παράθυρα....

C.Hoyles & R.Noss

• Αν θέλεις να καταλάβεις κάτι, δίδαξέ το σε κάποιον άλλο. Αν όμως θέλεις πραγματικά να καταλάβεις, δίδαξε έναν υπολογιστή.

R.Habeman

• Μόνο με την αμφιβολία στο παληό το ξεπερνούμε, και ωστόσο διαφυλάσσουμε τον πλούτο του. Και μόνο με την αμφιβολία στο νέο αποκτούμε το νέο και το διατηρούμε στη ζωή».

Jerushalemy

• Η εισαγωγή του διερευνητικού λογισμικού στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση απαιτεί μια ριζοσπαστική αλλαγή στο αναλυτικό πρόγραμμα επειδή επιτρέπει και προωθεί νέα οργάνωση τόσο του περιεχομένου όσο και του τρόπου (style) μάθησης